Tháp Chăm Bình Định

Vùng đất này nổi tiếng với hệ thống tháp Chăm có tuổi thọ ngót 1.000 năm mang kiến trúc nghệ thuật độc đáo và đẹp đến ngỡ ngàng.

8 cụm di tích với 14 tháp trải trên ba huyện và một thành phố: Tây Sơn, An Nhơn, Tuy Phước và Quy Nhơn.

Các cụm tháp ở tỉnh duyên hải miền Trung này có các đặc điểm được xây dựng cách nhau không xa và xoay quanh thành Đồ Bàn (nay là thành Hoàng Đế ở Nhơn Hậu, An Nhơn). Các tháp xây dựng từ thế kỷ thứ 11 đến thế kỷ 12 dưới thời vương quốc Chămpa trên các ngọn đồi thoáng gió. Quanh tường phía ngoài, các góc và trên nóc tháp có nhiều bức phù điêu chạm khắc hình tượng thần, chim, thú thần theo tín ngưỡng của người Chăm.

Từ thành phố Quy Nhơn đi trong vòng bán kính 40 km, du khách có thể thăm hầu hết tháp Chăm nơi đây. Tháp đầu tiên trong hành trình khám phá là tháp Đôi. Tọa lạc ở phường Đống Đa, thành phố Quy Nhơn, tháp được xây vào khoảng cuối thế kỷ 12, một lớn một nhỏ, đứng kề nhau như cặp vợ chồng quấn quít.

Khu tháp Bánh Ít nổi bật trên đỉnh đồi hướng đông, cách đường lộ 300 m. Bố cục các tháp ở đây khá độc đáo và điển hình trong kiến trúc Chămpa, đứng ở cửa mỗi tháp ta có thể quan sát tháp kia.

Những vòm cửa hướng ra không gian bao la biển trời, ruộng đồng, núi sông luôn là những góc ảnh đẹp để lữ khách chộp được những bức ảnh lạ, độc đáo và đẹp mắt. Gọi là tháp Bánh Ít bởi vì khi đứng từ xa nhìn lại, cụm tháp giống như những chiếc bánh ít lá gai, một sản vật thường thấy trong các dịp cúng lễ, giỗ chạp ở miền Trung.

Cái nắng cái gió như đổ lửa ở miền Trung chợt tan biến khi rảo bước ngắm nhìn toàn bộ cảnh biển núi, các tháp Chàm khác ở xa xa. Hoa văn, phù điêu bằng đá được trang trí trên các vòm cửa. Các bức phù điêu chạm khắc hình vũ nữ nhảy múa, tượng thần Siva, Ganesa bằng đá; tượng nữ thần Uma, tượng thần Bhama bằng đồng kỳ bí được trang trí trên tháp luôn gây sự tò mò cho du khách. Kiểu trang trí này làm cho ta có cảm giác như đang lạc vào thế giới thần bí của người Chăm cổ xưa.

Tháp Cánh Tiên nằm đơn độc cách quốc lộ 1A 500 m thuộc xã Nhơn Hậu, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định, tọa lạc ở vị trí theo truyền thống là trung tâm thành Đồ Bàn xưa, cách tháp 300 m là thành Hoàng Đế vang danh một thời. Nằm trên ngọn đồi lộng gió, quanh tháp mát mẻ nhờ những tán bạch đàn rủ bóng. Tháp Cánh Tiên mang phong cách Bình Định với vòm cửa hình mũi giáo nhọn, vách tháp đơn giản, khỏe khoắn, ít trang trí.

Cách ngôi cổ tự Thập Tháp Di Đà (An Nhơn, Bình Định) không xa, tháp Phú Lốc nằm lẻ loi trên ngọn đồi cao 76 m so với mực nước biển ở xã Nhơn Thành. Bù cho nét kiến trúc bị thời gian phá hoại nhiều, cảnh quan chung quanh tháp rất đẹp và nên thơ.

Tháp Cánh Tiên.

Lào Cai quyến rũ

Ý Tý là một xã vùng cao của huyện Bát Xát (Lào Cai), nằm ở độ cao trên 2.000 m so với mực nước biển, gần như quanh năm mây mù bao phủ. Bạn đọc Phạm Bằng chia sẻ hình ảnh về “vùng đất mù sương”. Nơi ấy có những con đường ngoằn ngoèo vắt ngang núi, rồi mất hút trong ngút ngàn màu xanh của cây rừng. Những ngôi nhà chìm khuất trong mây thoắt ẩn, thoắt hiện. Những vách núi sừng sững giữa trời. Đâu đó những thác nước trắng xóa từ trên cao đổ xuống đầy kiêu hãnh. Sự kỳ vĩ của thiên nhiên Ý Tý khiến ai đó nếu từng đến và được ngập chìm giữa bao la, khoáng đạt, mênh mang và vĩ đại của đất trời, sẽ không thể quên được cảm xúc tuyệt vời này. Có phải vì thế mà khi đặt chân đến Ý Tý, nhiều người cảm thấy như mình đang bước vào một thế giới khác, giống như một giấc mơ cổ tích. Nếu lên Ý Tý vào ngày thứ bảy, du khách sẽ được hòa mình vào phiên chợ văn hóa với rực rỡ sắc màu thổ cẩm của các dân tộc Mông, Dao, Giáy, Hà Nhì. Mỗi dân tộc một kiểu trang phục, một cách vấn khăn, một lối trang sức. Không lẫn vào nhau mà cùng nhau làm cho bức tranh Ý Tý trở nên đa sắc màu. Tan chợ, các thiếu nữ miền sơn cước thường đứng ven đường hoặc ngồi trên những tảng đá cùng nhau nói chuyện, hong nắng và thêu thùa. Dưới thung lũng thấp thoáng những ngôi nhà trình tường xinh xắn, kiến trúc độc đáo của người Hà Nhì, người Mông ở Ý Tý. Với thiết kế hình chữ nhật, nhà trình tường có một cửa chính và “cửa tò vò” thông gió ở trên cao, không cửa sổ, nhưng mùa đông rất ấm áp mà mùa hè lại mát mẻ. Tường nhà được nện bằng đất rất dày. Mái nhà được lợp bằng gỗ hoặc cỏ tranh, theo kiểu hình tròn hoặc hình chóp. Không chỉ gìn giữ những nét đặc sắc của cộng đồng các dân tộc, là nơi có khí hậu, cảnh quan núi rừng hùng vĩ, Ý Tý còn ẩn chứa nhiều tiềm năng trong phát triển kinh tế, lao động sản xuất. Trong những khu rừng già, cây thảo quả trở thành nguồn “vàng nâu” quý giá cho vùng đất này. Việc thường ngày của phụ nữ Hà Nhì.

Non nước Cao Bằng

Núi non mờ ảo giữa làn mây mờ, dòng sông uốn lượn mềm mại dưới chân núi, vẻ đẹp thiên nhiên Cao Bằng nguyên sơ, bình dị dưới con mắt bạn Chu Đức Hòa.

Núi non huyện Trùng Khánh.

Nụ cười trẻ vùng cao

Trời nắng rực rỡ, trẻ con từ khắp nơi trong bản đổ về những sân chơi, vui đùa, cười vang cả núi rừng. Bạn đọc có nick Subzero chia sẻ hình ảnh về những trẻ em vùng cao.

Hoa xuân miền Bắc

Trên các tỉnh Bắc Giang, Lạng Sơn, Cao Bằng, những vườn đào, cúc đã nở rộ. Bạn Lê Sơn chia sẻ hình ảnh hoa xuân ở các tỉnh này.

Các em nhỏ chơi bóng trên những thửa ruộng khô dưới những rặng mận.

Kiều nữ e ấp bên vườn đào

Trong làn nắng nhạt của mùa xuân, các thiếu nữ Hà thành dịu dàng khoe sắc, tạo dáng bên những nhánh đào đầy sức sống.

Bê non hầm hương sen

Nguyên liệu:

500g bê thui (còn da), 100g nấm đông cô, 200g hạt sen bóc vỏ, 100g củ sen, 1 củ cà rốt, 1 củ khoai tây, 1 thìa cà phê tỏi băm, 1 thìa cà phê muối, 1 thìa cà phê đường, 2 thìa cà phê hạt nêm, 1,5 thìa súp dầu ăn.

Thực hiện:

Bê thui cạo sơ phần da, rửa sạch, để nguyên miếng. Làm nóng ít dầu ăn, cho bê vào chiên vàng lớp ngoài, vớt ra, cắt lát vừa ăn.

Nấm đông cô ngâm nở, cắt bỏ chân, luộc sơ, vắt ráo.

Hạt sen bỏ tim, rửa sạch. Củ sen cắt lát mỏng ngâm qua nước có pha vài giọt chanh cho trắng, vớt ra, để ráo.

Cà rốt gọt vỏ, rửa sạch, 1 phần cắt sợi to, dài, 1 phần tỉa hoa trang trí. Khoai tây gọt vỏ, rửa sạch, cắt miếng vuông vừa ăn.

Đặt chảo lên bếp, cho 1 thìa súp dầu ăn vào, phi thơm tỏi băm, cho thịt bê cùng các nguyên liệu vào xào, nêm muối, đường, hạt nêm vừa ăn, cho nước vào hầm khoảng 30 phút là được.

Cua lột chiên hoàng kim

Nguyên liệu:

2 con cua lột, 100g bột chiên giòn, 200g dừa nạo, 1 xấp bánh tráng rế, xốt tương ớt chua ngọt, rau sống dùng kèm, dầu ăn.

Thực hiện:

Cua lột rửa sạch, để nguyên con. Bột chiên giòn khuấy sệt với ít nước. Nhúng cua vào bột, sau đó lấy ra, lăn qua dừa nạo cho phủ kín. Dùng bánh tráng rế quấn cua lại thật chặt.

Bắc chào lên bếp, cho vào nhiều dầu ăn, thả vào chiên vàng. Dọn dùng kèm rau sống, chấm xốt tương.

Bò nước sả với hạt óc chó

Nguyên liệu:

500g phi lê thịt bò, 100g bí đỏ, 1 củ cà rốt, 50g cà chua bi, 50g hạt óc chó, 2 cây sả, 1 ít lá quế tây, 1 thìa súp dầu ăn, 2 thìa súp xốt BBQ, 1 thìa cà phê muối tiêu, 1 thìa cà phê hạt nêm, 1 ít hạt tiêu đỏ.

Cách làm:

Thịt bò phi lê rửa sạch, dùng khăn sạch thấm ráo, cắt khoanh mỏng. Sả bóc bỏ bẹ úa, rửa sạch, xắt mỏng. Hạt óc cho rang vàng, bóp nhỏ. Ướp thịt với muối tiêu, hạt tiêu đỏ, xốt BBQ, hạt óc chó, 1/2 sả bào, dầu ăn, để thấm gia vị khoảng 25 phút. Cho thịt vào lò nướng ở nhiệt độ 180 độ C trong 30 phút, lấy ra.

Cà rốt, bí đỏ gọt vỏ, cắt miếng tùy ý. Cà chua bi rửa sạch để ráo. Lá quế nhặt rửa sạch, chiên vàng. Bắc chảo lên bếp, cho vào ít dầu ăn, dầu nóng lần lượt cho cà rốt, bí đỏ, sả bào, lá quế, cà chua vào xào, nêm hạt nêm vừa ăn, xào chín tắt bếp.

Trút ra đĩa, đặt bò nướng lên trên.

Gà xào cung bửu

Nguyên liệu:

300g ức gà, 100g nấm rơm. 1/2 củ cà rốt, 50g ớt Đà Lạt (xanh, vàng), 50g cà chua bi, 20g hạt điều, 1 ít hành lá, 1 thìa cà phê hành, tỏi băm, 1 thìa cà phê tiêu, 1 thìa cà phê hạt nêm, 1 thìa súp dầu hào, 1 thìa súp dầu ăn, ngò rí, bún tàu, cải xanh, hành boa-rô trang trí,

Thực hiện:

Ức gà lạng lấy phi lên, bỏ da, rửa sạch, cắt miếng vuông vừa ăn. Ướp gà với muối, tiêu, hạt nêm, để khoảng 20 phút cho thấm gia vị. Nấm rơm ngâm qua nước muối pha loãng, rửa sạch, cắt đôi.

Cà rốt gọt vỏ, rửa sạch, cắt miếng mỏng, hình dạng tùy thích. Ớt Đà Lạt rửa sạch,bỏ hạt, cắt miếng vuông bằng miếng gà. Cà chua bi rửa sạch, để nguyên trái hoặc chẻ đôi. Hành lá rửa sạch, cắt khúc ngắn.

Bắc chảo lên bếp, cho vào ít dầu ăn, phi thơm hành, tỏi băm, cho gà vào xào khoảng 5 phút. Tiếp tục thả cà rốt, ớt Đà Lạt, nấm rơm, cà chua vào, nêm dầu hào, cuối cùng cho nhanh hành lá, hạt điều vào, đảo nhanh tay trên lửa lớn.

Bún tàu có thể chiên phồng trên dầu cho nở, tạo thành tổ chim, cho ra đĩa, đặt đồ xào lên, trang trí với ngò rí, cải xanh, boa-rô.